Eldesnet Eldeş Köyü
Konya Ilgın Eldeş Köyü Eldesnet

eldesdegirmenleri

 

  ELDEŞİN DEĞİRMENLERİ

 

Eldeşte son değirmen kalıntısı 2006  Değirmenlerimiz
 Eldeş köyü yüzyıllardır tarıma dayalı bir Anadolu köyüdür. Tahıl ana geçim ve gelir kaynağıdır. Buğday, arpa, yulaf, darı bu topraklarda temel tarım bitkileridir. Tahılı işlemek için ihtiyaç duyulan değirmenler 30 40 yıl geçmişe kadar vazgeçilmez yerlerdi.
 Yaptığım tespitlere göre değişik dönemlerde değişik yerlerde değirmenler kurulmuş köyün ve civarın değirmen ihtiyacına cevap vermiştir. Bu değirmenler hemen tamamı su değirmenleri olup iki taş disk yardımı ile iş gören taş değirmenleridir. Kapalı bir alanda değirmen taşları yerleştirilir, bir taraftan yavaş yavaş tahılları üzerine akıtan sistem kuruludur, hendekten gelen su yüksekten akarak taşları çevirir ve arada kalan tahılları istenen kıvamda öğütür. Değirmen düzeneğinin altına un akıtan bölümün ağzına sağlam çuval ayarlanarak unun oraya akması sağlanır.
 Eldeş köyündeki değirmenler daha ziyade tahıl öğütmek için yani un ve bulgur değirmenleridir ve bu değirmenler su ile çalışan değirmenlerdir. Değirmenlerde un, bulgur, kırma, yarma, pıtpıt, ve irmik gibi tahıl ürünleri elde edilirdi. Eldeş köyünde en eski bilinen değirmen baş değirmen veya beş değirmen diye adlandırılan bölgedeki değirmendir. Bu değirmenlerin en fazla kayda değer gurubu beş değirmenden oluşan ve önceleri bir ecnebinin işlettiği Yukarı mahallede Bağlar mevkiinde başlayıp aşağıya doğru Dere mevkilerinde kurulmuş ve çalışmış olan değirmenlerdir. Bu değirmenler gurubunun yukarıda Bağlar mevkiindeki dönemde dereden akan su buraya kadar çıkıyormuş. Su zamanla azaldıkça değirmen daha aşağıya yapılmak suretiyle beş ayrı değirmen yapılmıştır. Buradaki ilk üç değirmenin sahibi ve işletmecisinin ecnebi olduğu söyleniyor. Daha sonra dördüncü değirmeni Sülügil sülalesinden kocaoğlan lakaplı bir şahıs işletmiştir. Buradaki değirmenlerin sonuncusu olan ve günümüzde halen kalıntıları bulunan ve 1970 lerin sonlarına kadar çalışan değirmeni Hacıeligil işletmiştir. Bu değirmeni de çalıştıramayacak kadar su azalınca değirmen kapanmış ve yıkılmıştır.
Değirmencilik, bir meslek olarak uzun yıllar icra edilmiştir.
Köyün içinde iki, Bahçe altı mevkiinde bir ve Dibekköyü değirmeni ile toplam bahsedilen değirmen sayısı sekiz civarındadır. Günümüz itibariyle sadece Dere mevkiindeki en son faal olan daha sonra yıkılan değirmenden belirgin kalıntılar mevcuttur. Diğer değirmenlerin yerlerini dahi tespit etmek artık çok güç.
 Yukarı mahallede günümüze ulaşan değirmen kalıntısı tarihe tanıklık etmiş son değirmendir.

Eldeş Köyü Değirmenleri (Fotoğrafların büyük hali için üzerine tıklayınız).
Eldeş Değirmenleri
Eldeş Değirmenleri
Eldeş Değirmenleri
Eldeş Değirmenleri

 Derleyen ve Fotoğraflar: Beytullah YILDIRIM

 

 

  KAYNAKLAR

 

ELDESNET  Sayfa bilgisi ve kaynaklar:
 Sayfa kaynağı: Beytullah YILDIRIM
 Sayfa ekleme : 14.02.2004
 Sayfa yenileme: 2007 - 2010 - 2011 - 2015 - 2016
 Fotoğrafları büyük görmek için üzerine tıklayınız.
 Duygu ve düşüncelerinizi ziyaretçi defterine yazabilirsiniz.

  ELDESNET 1997 - 2016

Her hakkı ELDESNET'e aittir. Kesinlikle izin almadan kısmen veya tamamen kopyalanamaz ve yayınlanamaz.
E-Posta: Tasarımcı ve Yayıncı: Beytullah YILDIRIM
ELDESNET © 1997 - 2016

Eldesnet Ana Sayfaya Dönmek İçin Tıklayın.